El ve El Bilek Ağrısı

El ve el bileği; çok sayıda küçük kemik, eklem, bağ, tendon ve sinirin birlikte çalıştığı karmaşık bir yapıdır. Bu nedenle ağrının başparmak tarafında, serçe parmak tarafında, el bileğinin sırtında veya avuç içinde hissedilmesi farklı hastalıkları düşündürebilir.

Ağrının yeri ve süresinin yanı sıra travma öyküsü, tekrarlayan el kullanımı, şişlik, hareket kısıtlılığı, takılma veya kilitlenme ile uyuşma ve güç kaybının eşlik edip etmemesi tanıda önemlidir.

De Quervain Tenosinoviti

De Quervain tenosinoviti, başparmağı hareket ettiren tendonların el bileğinin başparmak tarafındaki tendon kılıfında sıkışması ve irritasyonu sonucu gelişen bir durumdur.

En tipik bulgu el bileğinin başparmak tarafındaki ağrıdır. Ağrı başparmağa veya ön kola doğru yayılabilir. Başparmağın tekrarlayan kullanımı, kavrama, sıkma, bir cismi kaldırma veya el bileğini döndürme gibi hareketlerle şikâyetler artabilir.

Tanı çoğu hastada öykü ve fizik muayene ile konulabilir. Her hastada MR veya başka bir ileri görüntüleme yöntemine ihtiyaç duyulmaz.

Tedavide ilk aşamada ağrıyı artıran aktivitelerin düzenlenmesi, uygun atel kullanımı ve gerekli durumlarda ilaç tedavileri değerlendirilebilir. Şikâyetleri devam eden uygun hastalarda tendon kılıfı çevresine kortikosteroid enjeksiyonu tedavi seçeneklerinden biridir.

Cerrahi dışı tedavilere rağmen devam eden dirençli olgularda, tendonların geçtiği kanalın gevşetilmesine yönelik cerrahi tedavi düşünülebilir.

Tetik Parmak

Tetik parmak (stenozan tenosinovit), parmağı büken tendonun tendon kılıfı içerisindeki hareketinin zorlaşması sonucu ortaya çıkar.

Hastalar parmağı açıp kapatırken takılma, atlama veya kilitlenme hissedebilir. Özellikle sabah saatlerinde şikâyetler daha belirgin olabilir. İleri olgularda parmak bükülü pozisyonda kilitlenebilir.

Tedavi hastalığın şiddetine göre aktivite düzenlenmesi ve diğer cerrahi dışı yöntemlerden enjeksiyon tedavisine kadar değişebilir. Şikâyetlerin devam ettiği uygun hastalarda tendonun rahat hareket etmesini sağlamak amacıyla cerrahi gevşetme uygulanabilir.

Başparmak Kökü Kireçlenmesi

Başparmağın el ile birleştiği karpometakarpal (CMC) eklemde zamanla kıkırdak aşınması gelişebilir. Özellikle kavrama ve sıkma hareketleri sırasında başparmak kökünde ağrı ortaya çıkabilir.

Kavanoz açma, anahtar çevirme veya bir nesneyi başparmak ile işaret parmağı arasında sıkıştırma gibi günlük aktiviteler ağrılı hale gelebilir.

Tedavi hastalığın evresine göre aktivite düzenlenmesi, uygun ateller, ilaç ve seçilmiş hastalarda enjeksiyon gibi cerrahi dışı yöntemlerden cerrahi tedavi seçeneklerine kadar değişebilir.

El Bileği Ganglion Kisti

Ganglion kistleri, el ve el bileğinde sık görülen, eklem veya tendon kılıfıyla ilişkili içi sıvı dolu oluşumlardır. En sık el bileğinin sırt tarafında görülmekle birlikte farklı bölgelerde de ortaya çıkabilir.

Boyutları zaman içerisinde artıp azalabilir ve bazı ganglionlar herhangi bir şikâyete neden olmaz. Ağrı, hareket kısıtlılığı veya çevre yapılara basıya bağlı şikâyet oluşturan kistlerde tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Her ganglion kistinin ameliyat edilmesi gerekmez. Hastanın şikâyetleri ve kistin özelliklerine göre takip, aspirasyon veya uygun hastalarda cerrahi çıkarma düşünülebilir.

El Bileğinin Serçe Parmak Tarafındaki Ağrı: TFCC Yaralanmaları

El bileğinin serçe parmak tarafındaki ağrının önemli nedenlerinden biri triangular fibrokartilaj kompleks (TFCC) yaralanmalarıdır.

TFCC, el bileğinin özellikle ulnar tarafındaki stabilite ve yük aktarımında görev alan yapılardan oluşur. Yaralanmalar düşme veya el bileğinin dönmesi gibi travmalar sonrasında gelişebileceği gibi zaman içerisinde dejeneratif olarak da ortaya çıkabilir.

Hastalarda serçe parmak tarafında ağrı, döndürme hareketlerinde rahatsızlık ve bazen klik veya takılma hissi görülebilir.

Tedavi yaralanmanın tipi ve hastanın şikâyetlerine göre planlanır. Cerrahi dışı tedavilerin yeterli olmadığı seçilmiş TFCC yaralanmalarında el bileği artroskopisi ve artroskopik tedavi yöntemleri değerlendirilebilir.

El Bileği Bağ Yaralanmaları

El bileğinin küçük kemikleri arasındaki bağların yaralanması ağrı ve zaman içerisinde eklem instabilitesine neden olabilir. Bunların önemli örneklerinden biri skafolunat bağ yaralanmasıdır.

Özellikle açık el üzerine düşme sonrasında başlayan ve geçmeyen el bileği ağrılarında bağ yaralanmaları da değerlendirilmelidir. Tanıda muayenenin yanında direkt grafiler ve gerekli durumlarda MR gibi ileri görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Tedavi yaralanmanın derecesine, süresine ve el bileğindeki instabilitenin özelliklerine göre belirlenir.

El ve El Bileği Kırıkları

Düşme ve diğer travmalar sonucunda el ve el bileğinde farklı kırıklar meydana gelebilir.

Distal radius kırıkları, özellikle açık el üzerine düşme sonrasında sık görülen el bileği kırıkları arasındadır. Kırığın şekline ve yer değiştirme miktarına göre alçı veya atel ile takipten plak ve vida ile cerrahi tespite kadar farklı tedaviler uygulanabilir.

Skafoid kırıkları ise özellikle genç hastalarda düşme sonrasında görülebilir. Başparmak tarafında ağrı ve hassasiyet oluşturabilir. Bazı skafoid kırıkları ilk çekilen direkt grafilerde belirgin olmayabileceğinden klinik şüphe bulunan hastalarda ileri değerlendirme gerekebilir.

Parmak ve metakarp kemiklerinin kırıkları da travma sonrasında ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı ve bazen şekil bozukluğuna neden olabilir.

Tendon Yaralanmaları

El ve parmakların hareketini sağlayan fleksör ve ekstansör tendonlar kesici yaralanmalar, travmalar veya bazı kapalı yaralanmalar sonucunda hasar görebilir.

Travma sonrasında bir parmağın normal şekilde bükülememesi veya düzeltilememesi tendon yaralanmasının belirtisi olabilir. Tendonun tamamen kesildiği veya koptuğu bazı yaralanmalarda cerrahi onarım gerekebilir.

Karpal Tünel Sendromu

Karpal tünel sendromu, median sinirin el bileği seviyesinde sıkışması sonucu ortaya çıkar. Özellikle başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir bölümünde uyuşma ve karıncalanma, gece artan şikâyetler ve ilerleyen olgularda elde güç kaybı görülebilir.

Karpal tünel sendromunda ağrı görülebilse de uyuşma ve karıncalanma genellikle daha karakteristik olduğundan bu hastalığı “Uyuşma, Karıncalanma ve Güçsüzlük” bölümünde daha ayrıntılı ele alacağız.

Tanı Nasıl Konulur?

Tanıda ağrının tam olarak nerede bulunduğu ve hangi hareketlerle arttığı özellikle önemlidir. Muayenede el ve el bileği hareketleri, tendon fonksiyonları, eklem stabilitesi, kas gücü ve gerekli durumlarda sinir fonksiyonları değerlendirilir.

Düşünülen hastalığa göre direkt grafi, ultrasonografi, MR veya BT gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir. Uyuşma ve sinir sıkışması düşünülen hastalarda ise gerekli durumlarda EMG ve sinir iletim çalışmaları istenebilir.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalıdır?

Uzun süren veya tekrarlayan ağrı, belirgin şişlik, hareket kısıtlılığı, parmaklarda takılma veya kilitlenme, travma sonrasında devam eden hassasiyet ya da günlük aktiviteleri etkileyen şikâyetlerde değerlendirme önerilir.

Travma sonrası belirgin şekil bozukluğu, parmağın hareket ettirilememesi, açık yara, parmaklarda dolaşım bozukluğu, giderek artan uyuşma veya belirgin güç kaybı bulunması durumunda daha erken tıbbi değerlendirme gerekir.